Bernie Wrightson
Bernard Albert Wrightson, znany jako Bernie Wrightson, to jeden z najbardziej wpływowych artystów komiksowych w historii gatunku. Od Baltimore, poprzez mistrzowskie adaptacje klasyki horrorów, aż po kinowe wizualizacje potworności – jego ścieżka zawodowa to lekcja dedykacji, rzemiosła i doskonalości.
Baltimore, 1948: Samouczek i inspiracje z EC Comics
Bernie Wrightson przyszedł na świat 27 października 1948 roku w Baltimore, w stanie Maryland. Nie ukończył żadnej prestiżowej akademii sztuki pięknej – był samoukiem w najczystszym tego słowa znaczeniu.
Jego edukacja artystyczna odbywała się w bibliotekach i przy stosach starych komiksów wydawnictwa EC Comics, gdzie szczegółowe, najeżone detalem ilustracje grozy pochłaniał z pasją kolekcjonera i z precyzją przyszłego rzemieślnika. Uzupełniające wykształcenie zdobył korespondencyjnie w School of Famous Artists – instytucji, która kształciła przez pocztę kolejne pokolenia ilustratorów i rysowników.
To właśnie z tej mieszaniny samodzielnie wypracowanego stylu i głębokiej znajomości tradycji ilustratorskiej XIX i XX wieku wyrósł jeden z najważniejszych artystów komiksowych w historii gatunku.
Swamp Thing: Narodziny legendy (1971)
Kariera Berniego Wrightsona ruszyła pełną parą na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, gdy trafił do redakcji DC Comics. To właśnie tam, wspólnie ze scenarzystą Lenem Weinem, stworzył postać, która na zawsze zmieniła oblicze komiksów superbohaterskich i grozy.
Swamp Thing – Potwór z Bagien – zadebiutował w „House of Secrets" #92 w 1971 roku jako pomysł na jednozeszytową opowieść grozy. Bohater ten, połączenie ludzkiej tragedii z siłą natury, trafił jednak w czułą strunę czytelników tak mocno, że natychmiast zyskał własną serię.
Bernie Wrightson rysował pierwsze dziesięć zeszytów tej serii, tworząc jej fundamenty wizualne i emocjonalne. Jego Swamp Thing był istotą mroczną, poetycką i bezsilną zarazem – pełną humanistycznego bólu ukrytego za potwornymi formami. Dla artysty komiksowego, który dopiero budował swoją pozycję, był to triumf na miarę pokolenia.
„Frankenstein": Arcydzieło siedmiu lat pracy (1983)
Po odejściu z Potwora z Bagien, Wrightson rzucił się w realizację projektu, który miał stać się jego arcydziełem. Przez siedem długich lat pracował nad komiksową adaptacją „Frankensteina" Mary Shelley.
Wydany w 1983 roku album – około pięćdziesięciu ilustracji o niespotykanej szczegółowości i dramatycznej sile – był dowodem, że rysownik komiksowy może osiągnąć poziom mistrzów historii ilustracji, takich jak Arthur Rackham czy Franklin Booth, których prace stanowiły dla Wrightsona punkt odniesienia i inspirację.
Każda plansza „Frankensteina" wymagała tygodni pracy – gęste kreskowanie, budowane warstwa po warstwie, tworzyło tekstury skóry, kamienia, wody i tkanin z fotograficzną niemal dokładnością, a jednocześnie przesycone było nastrojem gotyckim i romantyzmem mrocznym jak noc.
Kapitalizacja talentu: Heavy Metal, Creepshow, ziemie Stephena Kinga
Równolegle Bernie Wrightson współpracował z wieloma wydawnictwami i twórcami. W kultowym magazynie „Heavy Metal" ukazywał się jego „Captain Sternn" – postać cynicznego kosmicznego łajdaka opowiadającego o sobie przed kosmicznym sądem.
Wrightson stworzył też komiks towarzyszący do głośnego filmu Stephena Kinga i George'a A. Romero „Creepshow" (1982), a także ilustracje do powieści Kinga „Rok wilkołaka" – współpracy, która zaowocowała długoletnią przyjaźnią obu twórców. Ilustracje Wrightsona do prozy Kinga są uznawane za jedne z najdoskonalszych wizualizacji literackiej grozy w historii wydawnictwa.
Nagrody i uznanie branży
Branża komiksowa nagradzała Berniego Wrightsona regularnie i hojnie. Shazam Award – odpowiednik komiksowego Oscara swojej epoki – zdobył w 1972 i 1973 roku jako najlepszy rysownik (jego seria Swamp Thing zdobyła uznanie kolejny rok z rzędu). Inkpot Award za całokształt twórczości otrzymał w 1987 roku.
W późniejszym okresie kariery, wspólnie ze scenarzystą Steve'em Nilesem, stworzył serię „Frankenstein żyje, żyje!" – kontynuację i hołd dla swojego własnego arcydzieła – uhonorowaną nagrodą National Cartoonists Society.
Od kredesek do ekranu: Wpływ Wrightsona na kino
Wpływ Wrightsona wykroczył daleko poza karty komiksów. Jako projektant koncepcyjny i rysownik storyboardów pracował przy legendarnych filmach:
- „Pogromcy Duchów" Ivana Reitmana (1984) – gdzie zaprojektował kultowe stwory, w tym Bibliotecznego Ducha i Terrorów, oraz nieużywaną koncepcję „Bram Piekła";
- „Mgła" Franka Darabonta (2007) – gdzie zaprojektował potwory Lovecraftowskie, które znalazły się w ostatecznej wersji filmu.
Jego zmysł horroru i umiejętność wizualizacji potworności oraz napięcia okazały się równie cenne na planach filmowych, co na desce kreślarskiej.
Ojciec Komiksów Grozy
Bernie Wrightson zyskał przydomek „Ojca Komiksów Grozy" – tytuł, którego nie zdobywa się przez przypadek ani przez jedną, choćby wybitną serię. To uznanie dla całego życia w służbie gatunku: dla setki historii rysowanych z absolutną starannością, dla umiejętności pokazania brzydoty jako piękna, lęku jako poezji, śmierci jako tematu godnego arcydzieła.
Artysta komiksowy, rysownik i ilustrator, który całe życie uczył się od mistrzów przeszłości i sam stał się mistrzem – odszedł 18 marca 2017 roku, po walce z rakiem mózgu. Jego spuścizna pozostaje żywa w każdym komiksie grozy, który próbuje sięgnąć po coś więcej niż dreszcz emocji – po prawdziwy mrok i prawdziwe piękno.
Bernie Wrightson – najczęściej zadawane pytania
Kim był Bernie Wrightson?
Bernie Wrightson (1948–2017) to legendarna figura w historii komiksów, znany z mistrzowskiego, ekspresjonistyczno-realistycznego stylu rysunkowego i współkreacji postaci Swamp Thing dla DC Comics.
Za co Bernie Wrightson jest najsłynniejszy?
Najsłynniejszy jest z co-kreacji Swamp Thing z Lenem Weinem (1971) oraz ze swojej siedmioletniej adaptacji „Frankensteina" Mary Shelley (1983), która uchodzi za arcydzieło w historii ilustracji komiksowej.
Jakie nagrody zdobył Bernie Wrightson?
Zdobył dwukrotnie Shazam Award (1972, 1973) jako najlepszy rysownik, Inkpot Award (1987) za całokształt twórczości oraz National Cartoonists Society Award za serię „Frankenstein żyje, żyje!"
Czy Bernie Wrightson pracował w filmach?
Tak. Pracował jako projektant koncepcyjny i rysownik storyboardów przy „Pogromcach Duchów" (1984) i „Mgle" (2007), gdzie jego projekty potworów były kluczowe dla ostatecznego wizerunku tych filmów.
